جلسه مشترک انجمن کتابداری و اطلاع رسانی ایران با نهاد کتابخانه های عمومی کشور به پیشنهاد انجمن و به دعوت علیرضا مختار پور، دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی کشور، روز (دوشنبه ۱۲/۵/۱۳۹۴) به مدت دو ساعت و نیم در دفتر دبیرکل تشکیل شد.
این جلسه با حضور علیرضا مختارپور، دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی کشور، محمد الهیاری، معاون امور کتابخوانی و توسعه کتابخانهای نهاد، دکتر مهردخت وزیرپور کشمیری، مشاور دبیرکل نهاد، محمدهادی ناصری، مدیر روابط عمومی نهاد کتابخانه های عمومی کشور و شبنم رجبی دبیر دفتر روابط عمومی نهاد و نیز دکتر سعید رضایی شریف آبادی، رئیس انجمن کتابداری و اطلاع رسانی ایران، دکتر فریبرز خسروی، فرامرز مسعودی، دکتر محسن حاجی زینالعابدینی، دکتر ابراهیم افشار زنجانی، دکتر مهدی علیپورحافظی، دکتر حمیدرضا جمالی مهمویی و سید ابراهیم عمرانی، برگزار گردید.
دکتر رضایی شریف آبادی با عنوان کردن علاقه عمیق انجمن به هم اندیشی و همکاری با نهاد سخن خود را آغاز کرد و اعلام کرد انجمن در گذشته با نگرانی مسائل نهاد را پیگیری می کرد اما اکنون با خرسندی تحولات در نهاد را دنبال می کند. او یکی از مهمترین دستاوردهای دوره یک سال و نیم اخیر را ترمیم حقوق کتابداران نهاد دانست و به نمایندگی از کتابداران ایرانی از تلاشهای دبیر کل تشکر و قدردانی کرد. به علاوه، از اینکه جذب نیروی انسانی و برگزاری آزمون استخدامی نهاد روال درستی یافته ابراز خرسندی کرد و گفت امیدواریم در آینده فقط متخصص کتابداری برای فعالیت های حرفه ای در نهاد جذب شود.
سپس علیرضا مختارپور دبیر کل نهاد کتابخانه های عمومی کشور گزارشی از دوره ۱۴ ماهه مدیریت خود در نهاد ارائه کرد. وی این دوره را دوره ای پر از سختی و ناهمواری توصیف کرد و هموار کردن آثار باقیمانده از ۶ ساله قبل را کاری پرمشقت برای نهاد نامید که خوشبختانه به نقاط خوبی رسیده ولی اظهار داشت که هنوز تلاشهای بسیار باید که به وضع مطلوب برسند.
مختارپور در ادامه در مورد اجرای قانون پرداخت نیم درصد درآمد شهرداری ها به کتابخانه ها، گفت: این قانون در سالهای قبل از پیروزی انقلاب ۱,۵% درآمد شهرداریها بوده و بعد از انقلاب هرگز این پول به کتابخانه های عمومی داده نشده است، تنها یک مورد در سال در سال ۱۳۹۰ با مصوبه مجلس در یک تبصره موقت برای یک سال (۱۳۹۰) حدود ۹۰ میلیارد تومان بابت نیم درصد به نهاد تخصیص داده شده که وزارت دارایی خود از شهرداریها بردارد، اما به برخلاف تصریح قانون، این پول به شهرستانها نرفته، به کتابخانه های شهرهایی که از بودجه شهرداریهایشان برداشت شده بود اختصاص داده نشده، بلکه در تهران سپرده گذاری شد و برای امور مورد نظر از آن استفاده شده است. اینک با تلاش دوباره و به دنبال جلسات متعدد با نمایندگان مجلس، قانون برداشت نیم درصد در تبصره دائمی قانون بودجه به تصویب رسیده است تا درصورتی یک شهرداری از پرداخت آن خودداری کند، خزانهداری کل از بودجه آنان برداشت و به نهاد بپردازد. چون در انتهای ۹۳ تصویب شد، مبلغ ۱۵۶ میلیارد برای سال ۹۳ مطالبه شد. در هفته گذشته از این بابت ۸۳ میلیارد توان برا ی سال ۱۳۹۳ دریافت شده و تمام آن به حساب شهرها و استانها واریز شده است و نظارت میشود که فقط برای امور نهاد و کتابخانه ها از آن استفاده شود.
وی همچنین افزود به سبب علاقه مفرط به بالا بردن آمار تعداد کتابخانه ها در نهاد در سالیان گذشته، ۳۵۹ پروژه ساختمانی نیمهکاره در نهاد روی دست مانده است.
دکتر: ابراهیم افشار: یکی از پیش شرط های داشتن یک کتابخانه عمومی خوب توانائی کتابداران در برقراری رابطه خوب با مراجعه کننده است
پس از دبیر کل، دکتر ابراهیم افشار، نایب رئیس انجمن، سخنان خود را با تشکر از نهاد آغاز کرد. وی اشاره کرد بسیاری تغییرات مثبت را در نهاد در چند ماه گذشته می توان ملاحظه کرد و گفت: به علت ارتباط با دانشجویان خود که در کتابخانه های نهاد مشغول کار هستند، فعالیت مدیریت نهاد را در این یک سال و اندی کاملا رصد کرده و خوشبختانه تحولات مثبت بسیاری به او گزارش شده که جای خوشوقتی و ارج گذاری دارد.
او افزود: انجمن می تواند به اتکای دانش و تجربه متراکم در آن، در جنبه های مختلف به نهاد مشورت بدهد تا کارها بهتر انجام شود، به خصوص در عرصه هائی که نقیصه ها بیشتر به چشم می آید، مانند ساختمان و فضای فیزیکی کتابخانه ها.
وی افزود: انجمن در دو زمینه استخدام و آموزش نیروی انسانی، علاوه بر دادن مشاوره، می تواند به نهاد در عمل کمک کند. وی پیش شرط های کتابخانه عمومی خوب را ۱) ساختمان و فضای مناسب و دلپذیر، ۲) مجموعه متناسب با علائق مردم محل ( که خوشبختانه قدمهای خوبی برداشته شده)؛ و ۳) توانائی کتابداران در برقراری رابطه خوب با مراجعه کننده دانست.
دکتر محسن حاجی زین العابدینی: نهاد به مجموعه سازی عالی و تامین قرائتخانه های مستقل توجه کند
دکتر محسن حاجی زین العابدینی سخنگوی بعدی انجمن در این جلسه بود. وی بیان کرد: منابع و سرپناه برای مطالعه دو چیزی هستند که برای مخاطبان اهمیت ویژه دارد. نهاد لازم است به مجموعه سازی عالی و تامین قرائتخانه های مستقل که قبلا هم در ایران بوده توجه کند. به گفته او همکاری انجمن با نهاد می تواند در سه محور ۱) پایش، رصدگری و ارزیابی؛ ۲) مشاوره؛ ۳) آموزش و پژوهش انجام شود.
دکتر زین العابدینی در ادامه گفت: انگیزه بخشی به کتابداران ممکن است به «مهندسی مجدد» کتابخانه ها نیاز داشته باشد. نهاد با مهندسی مجدد باید بتواند تغییر و تحولاتی را در ظاهر و انگیزه کتابخانه ها و کتابداران ایجاد کند. در این طرح که می تواند سراسری باشد، همه کتابخانه ها موظف بشوند که ظاهر، رنگ، قفسه بندی، چیدمان و طراحی کتابخانه خود را بازنگری کنند و تحولی در آن بوجود بیاورند.
دکتر فریبرز خسروی عضو دیگر هیات مدیره انجمن و معاون پژوهش و فناوری سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، پس از ابراز خوشوقتی از گفتگو با مدیری که روشمند در تفکر و کار است و به خرد جمعی معتقد است افزود: برخورد غیر فعال و بدون شوق به کار در بیشتر نهادهای دولتی وجود دارد و حل آن ساده نیست. اگر جایی مثل نهاد بتواند چنین نابهنجاری ای را بشکند، برای کشور خیلی مهم و موثر است. مسئله خیلی جدی است و نیاز به پژوهش، بررسی و کار جدی دارد.
دکتر فریبرز خسروی: استفاده از کتابخانههای عمومی برای کتابخانه آموزشگاهی
وی در بخش دیگری از سخنش به تجربه موفق کوبا در استفاده از کتابخانههای آموزشگاهی برای کتابخانه عمومی اشاره کرد و گفت: در ایران میشود، برعکس آن، از کتابخانههای عمومی به عنوان کتابخانه آموزشگاهی استفاده کرد.
فرامرز مسعودی: نهاد برخی فعالیت ها مانند آموزش را برون سپاری کند
فرامرز مسعودی مدیر کمیته ارزیابی و عضو هیات مدیره انجمن، ضمن ابراز خرسندی از فعالیت های نهاد، یکی از نیازهای مهم نهاد را مستند سازی فعالیتها دانست. وی اقدامات برنامهریزی شده را خیلی مهم ارزیابی کرد و در بخش دیگری از سخنانش استفاده از مدلهای ارزیابی متناسب، و برون سپاری برخی فعالیت ها مانند آموزش را توصیه کرد.
دکتر جمالی: انجمن به عنوان نماینده بدنه علمی کشور میتواند نقش حمایتی داشته و قدرت چانهزنی نهاد را با نهادهای بالا دستی بالا ببرد
دکتر حمید رضا جمالی مهموئی مدیر کمیته پژوهش و عضو هیات مدیره، موضوع عملکرد و کارایی نیروی انسانی را بسیار مهم دانست و به نبود توازن در کارایی و کارکرد کتابداران نهاد اشاره کرد. وی با تجربه مستقیم خود به عنوان یک کتابدار کتابخانه های عمومی در سنوات گذشته، افزود در خیلی جاها برخی کارمندان بیش از حد کار دارند و برخی کم و بیش کاری برای انجام ندارند و توصیه کرد به جای پرداختن به طرح های بزرگ با برنامه ریزیهای وسیع، بهتر است به طرح های کوچک اثر بخشتر دست زد.
او گفت: انجمن نه به عنوان هیات مدیره، بلکه به عنوان نماینده بدنه علمی کشور میتواند نقش حمایتی داشته و قدرت چانهزنی نهاد را با نهادهای بالا دستی بالا ببرد. بدنه علمی می توانند با رصدکردن و اعلام نتایج بررسیهای خود به جامعه، پشت مدیریت نهاد بایستند و با تایید حرکتهای مثبت، قدرت نهاد را در برابر مدیران بالاتر کشور بالا ببرد.
جمالی در بخش دیگر سخنش گفت: کتابدار مثل پلیس است. اگر به حقوق شهروندی مراجعه کننده اعتقاد نداشته باشد میشود یک قوه قهریه! کتابدار نباید گرایش های خود را در انتخاب و مشاوره دادن به مراجعان اعمال کند.
دکتر مهدی علیپور حافظی: مطالعاتی در زمینه نیاز سنجی منطقهای و محلی انجام شود
دکتر مهدی علیپور حافظی مدیر کمیته روابط عمومی نهاد، یکی از مسائل نهاد را کمبود انگیره کتابداران در ارائه خدمات و سبب آن را درگیر بودن کتابداران در مسائل روزمره خود دانست. وی افزود: گاه نیز شاید بخواهند کار انجام دهند اما ندانند چگونه باید عمل کنند. لازم است مطالعاتی در زمینه نیاز سنجی منطقهای و محلی انجام شود. زیباسازی فضای کتابخانهها هم میتواند اثرگذار باشد.
ابراهیم عمرانی: دبیرکل به درستی اولین حرکت خود را به وضعیت معیشت کتابداران نهاد اختصاص داد
سید ابراهیم عمرانی مدیر کمیته همایشهای انجمن گفت نیروی انسانی و تأثیر مسائل رفاهی و حقوقی بر انگیزه دادن به کتابداران خیلی مهم بود و دبیرکل به درستی اولین حرکت خود را به وضعیت معیشت کتابداران نهاد اختصاص داد که تاثیر آن را به وضوح در برخوردهای کتابداران مشاهده کردیم. وی با اشاره به تجربه مدیریتی خود در سازمانی دولتی این افزایش حقوق را کار دشواری دانست که خوشبختانه تا اینجا خوب پیش رفته و آرزو کرد که باز هم دبیرکل بتواند کارهای بزرگتری برای معیشت کتابداران انجام دهند.
وی در ادامه در مورد سایر فعالیتهای نهاد هم اعتقاد داشت که انعکاس خیلی خوبی ازکتابداران می گیرم و با همه اینکه می گوئیم عده ای انگیزه ندارند، ولی انگیزه هایی به وجود آمده که اگر کارها با همین روند و سرعت پیش برود، می توانم با امیدواری بگویم که انگیزه های بیشتری ایجاد خواهد شد. من هم قبول دارم که ایجاد انگیزه سخت است ولی نشدنی نیست.
آموزش نیروی انسانی اولی ترین کاری است که پیش روست
وی در ادامه گفت: برای انگیزه، برای گرفتن خدمات بهتر از نیروی انسانی، و در نتیجه کشاندن مردم به کتابخانه ها و رشد دادن فرهنگ کشور، به باور من آموزش نیروی انسانی اولی ترین کاری است که پیش روست. اما مهم "آموزش به آموزش پذیران" است. کسانی را که فکر می کنید واقعا می خواهند آموزش ببینند،کسانی را که خود علاقه دارند که آموزش ببینند که بتوانند بهتر به مردم خدمت کنند، آنها که می خواهند از آموزش در طراحی خدمات جدید استفاده کنند و به تبع آن دوست دارند که زحمت خودشان را زیادتر کنند، آموزش دهیم. هزینه آموزش خیلی سنگین است، آن را صرف کسانی که انگیزه ندارند نکنیم. آموزش برای کسب مدرک را کنار بگذاریم و ارتقا بر اساس کارایی را جایگزین ارتقا بر اساس مدرک کنیم. آموزش باید خاص و ویژه افرادی باشد که انگیزه لازم را دارند. بهتر است به آنها طراحی خدمت یاد بدهیم.
عمرانی گفت: مسئله مشتری، کاربر یا عضو خیلی مهم است. درگیر کردن اعضا در کارهای کتابخانه خیلی مهم است. آوردن بازنشستهها از روی صندلی پارک روی صندلی کتابخانه خیلی مهم است. و برای اینکه هم خودمان را بشناسانیم و هم عده بیشتری از مردم را به کمک بطلبیم منشور حقوق اعضای کتابخانه ها تهیه و در جاهای مختلف و به ویژه از صدا و سیما ارائه شود.
ابراهیم عمرانی اعلام کرد: علاوه بر همکاری از طریق انجمن به عنوان سردبیر لیزنا هم اعلام آمادگی برای کار و همکاری با کتابداران و کتابخانه های عمومی می کنم و همکاران من در لیزنا همه تلاش خود را برای باروری هر چه بیشترکتابخانه های عمومی می کنند.
دکتر مهردخت وزیرپور کشمیری: خوشحالم که جایگاه کتابدار بالا رفته است
دکتر مهردخت وزیرپور کشمیری، مشاور دبیرکل و عضو هیات امنای کتابخانه های عمومی کشور، در سخنان خود گفت: از نزدیک شاهد تلاشهای نهاد هستم و خوشحالم که جایگاه کتابدار بالا رفته است. ما نیاز به همکاری هم، به ویژه انجمن داریم. الآن درجهبندی کتابخانهها تغییر کرده و کیفیت و مسائل دیگر مدنظر قرار گرفته است. الآن در حال درجهبندی جدید هستیم که همکاران اگر لازم بدانند توضیح بیشتری خواهند داد.
الهیاری معاون توسعه کتابخانه های نهاد کتابخانه های عمومی، در سخنان خود اشاره کرد: در زمینه مدیریت نیروی انسانی، داریم مدلی را بر اساس گفتمان دو سویه پیش میبریم. داریم تلاش میکنیم که این گفتمان بر اساس عنصر محبت و الفت باشد. در مدل دو حلقه گفتمان دوسویه و عنصر محبت، را مدنظر قرار دادهایم.
ناصری رئیس روابط عمومی نهاد نیز از برگزاری جلسه و از همکاری با انجمن اظهار خوشحالی کرد.
دکتر سعید رضایی شریف آبادی: توافقها برای اجرایی شدن فعاليت های آینده در قالب تفاهم نامه به امضا رسيده و مبناي عمل قرار گيرد
سعید رضایی رئیس انجمن کتابداری و اطلاع رسانی ایران، در پایان گفت: اگر قرار است جايگاه هاي انجمن هاي علمي در كشور ارتقا پيدا كند، اعتبار دهي به افراد براي استخدام هاي نيروي انساني، مي تواند مانند كشورهاي پيشرفته، توسط انجمن ها انجام گيرد. ديگر اينكه نهاد از پايان نامه هاي مورد تائيد انجمن نيز حمايت مالي كند. نهاد مي تواند فراخوان براي سناريوهاي فيلم ها داشته باشد و نتايج آنها را به صدا و سيما منعكس كند حتي كنسرتها يا نمايش نامه ها مي تواند در كتابخانه ها برگزار شود. انجمن هم همكاري مي كند. اگر چند نمونه كتابخانه عمومي خوب و استاندارد و پرمحتوا تاسیس شود، مي تواند ايده هاي خوب و نمونه های خوبی برای همه کتابداران و کتابخانه های کشور باشد. دوره هاي بازآموزي ضمن خدمت و بدو استخدام نیز مي تواند براي كتابداران مفيد باشد و در پایان اعلام کرد بهتر است همه توافقها برای اجرایی شدن فعاليت های آینده در قالب تفاهم نامه به امضا رسيده و مبناي عمل قرار گيرد.
علیرضا مختار پور: نهاد مشتاق همكاري و دریافت حمايت از انجمن است
علیرضا مختار پو ر دبیرکل نهاد نیز در جمع بندی پایانی خود از حضور هیات مدیره انجمن تشکر کرد و گفت: از پیشنهادها استقبال می کنیم و افزود: استفاده از توان تخصصي انجمن در كارگروه ها را شروع كرده ایم و از این پس نیز در كميته های آموزش، پژوهش يا برنامه ريزي ها از توان انجمن بیشتر استفاده خواهد شد و عضويت نماينده انجمن در كميته ها و كميسيون ها به این کمیته ها ابلاغ خواهد شد. در استخدام ها مصوبه هيات امنا الزام شده است كه افراد فقط از طريق آزمون استخدام شوند و فقط فارغ التحصيلان كتابداري استخدام می شوند. علیرضا مختار پور در پایان ابراز داشت نهاد مشتاق همكاري و دریافت حمايت از انجمن است.
